Elmi-tədqiqatlar

1. Can verən şəxsi üzünü qibləyə çevirmək:   Can verən kimsənin üzü qibləyə duracaq şəkildə arxası üstə yatırılması onun yaxınlarının üzərinə düşən vəzifədir. Bu mövzuya hədis və rəvayətlərdə işarə olunmuşdur. Həzrət Əli (ə) buyurmuşdur: “Can verən kimsənin üzünü qibləyə çevirmək İslami vəzifələrdəndir” (“Biharul-Ənvar” c. 81, səh. 243. hədis: 29) Digər rəvayətdə buyurur:   “Peyğəmbər (s) can verən Əbdul Muttəlib   oğullarından birini yanına getdi.   Onun üzü qibləyə tərəf çevrilməmişdi. Bunu görən peyğəmbər (s) belə buyurdu: Onun üzünü qibləyə doğru çevirin, belə olduqda Allah və mələklər üzünü ona tərəf çevirər (mərhəmətini ona   tərəf yönəldərlər). Bu vəziyyət can bədəndən çıxana qədər davam edər. (“Mən lə yəhzərul-fəqih”, c. 1, səh. 79 və sair) Başqa bir rəvayətdə isə buyrulur:   “Can verən kimsəni digərlərinin etdiyi kimi arxası qibləyə tərəf olacaq şəkildə deyil, ayaqlarının altı qibləyə duracaq şəkildə arxası üstə yatırın.” (“Furu ul-Kaf...

“Kim Rəbiul-əvvəl ayının (yaxud Ramazan ayının gəlişini) xəbər verərsə Cənnət əhlidir” hədisi uydurmadır. Sosial şəbəkələrdə hər ayın sonu yeni-yeni mesajlarla rastlaşırıq. Guya peyğəmbər (s) buyurub: “Kim Ramazan ayının yaxud “ Rəbiul-Əvvəl ” ayının (yaxud digər aylar) gəlişini başqalarına xəbər verərsə Cənnət ona vacibdir. (yaxud günahları əfv olunar və sair). Görəsən həqiqətən belə bir hədis mövc u ddurmu? Hədisin araşdırılması. Yuxarıda qeyd olunan məzmunda “hədis”, heç bir hədis və rəvayət kitablarında mövcud deyil. Böyük İslam filosofu Mirdamad deyir: Bu hədisin zəif olmasına bəzi işarələr vardır. (Mirdamad “Ər-rəvaşihus-səmaviyyə fi şərhil-əhdisil-imamiyyə” səh. 200) “Mustədrəku səfinətul bihar” əsərində bu hədis ravi olmadan , “rəvayət edilir ki” sözləri ilə başlanılır. (Ayətullah, şeyx Əli ən-Nəmazi, əş-Şahrudi, “Mustədrəku səfinətul bihar”, c. 6, səh. 293) Hədis Mirzə Ağa Cəvadi Təbrizinin “Muraqebət” kitabında (səh. 37) bu hədis sənədsiz olaraq gəlm...

Hər bir müsəlman ın vəfatından öncə vəsiyyətnamə yazması lazımdır. Bu vəsiyyətnamədə bir sıra məsələlər qeyd oluna bilər. Xüsusən üzərində başqasına aid olan hər hansı bir haqq və əmanət olam kimsə bu mövzuda daha həssas olmalıdır. İnsan ölümün onu nə zaman haqladığını bilə bilməz. Odur ki, qəfil ölüm gəldiyində həmin şəxsin vəfatından sonra əmanət yaxud borc alınan pul və bu qəbildən olan digər şeylər sahibinə çatdırılmalıdır. Həmçinin ona vacib olan lakin yerinə yetirmədiyi bəzi vacib əməlləri də qeyd edə bilər ki, onun varisləri şəriətdə göstərildiyi kimi onun yerinə yetirsinlər. Vəsiyyət edən həmçinin özü ilə bağlı, məsələn məzarı, yaxud kəfəni yaxud başdaşında yazılacaq hər hansı bir söz və sair bu kimi detalları da vəsiyyətnamaədə yaza bilər. Bu vəsiyyətnamənin xüsusi bir yazılma şəkli yoxdur. Hər kəs öz istedadına müvafiq olaraq bunları edə bilər. Yeganə şərt budur ki, vəsiyyətnamədə dinin təməl qaydalarına, şəriət və həmin məntəqənin yaxşı adətlərinə zidd yaxud yenilik sayılm...

Bu məsələ bəzən adət kimi görünsə də əslində özünəməxsus fəlsəfəsi vardır . Lakin bu məsələ məzhəblər baxımından fərqli şəkildə təqdim edilir. Ona görə də məsələni şiə və sünni məzəhəbi baxımından təhlil etmək məcburiyyətindəyik. Mövzu haqda ümumi fikirlərimiz. Bir insan dünya həyatı ilə vidalaşlasa da növbəti bir həyata qədəm qoymaqdadır. Artıq dünya mənzillərindən son, axirət mənzillərindən isə ilkinə qədəm qoyur. Onun yeni bir həyata və xüsusən qəbir həyatına ilk girişi insana qəribə anlar yaşadır. Əhli sünnə məzhəbi meyyitin dəfnindən sonra bir müddət gözləməyi və bu yolla onu qəbir həyatına öyrəşdirməyin tərəfdarı olsa da şiə məzhəbi isə həm öncə həm də sonra meyyiti tək qoymamaq tərəfdarıdırlar. Meyyitin qəbir həyatına öyrəşidilməsi əhli sünnə mənbələrində. Osman bin Əfvan rəvayət edir: “Peyğəmbər (s) meyyiti dəfn etdikdən sonra qəbirin yanında dayanar və deyərdi: Allahdan qardaşınızın bağışlanmasını və sabitqədəm olmasını diləyin. Həqiqətən o, hal-hazı...

  Allah Rəsulu təbii əcəl ilə dünyadan köçdü yoxsa şəhid oldu? Bu mövzunu bir neçə yöndən araşdırmaq olar: 1. Peyğəmbərin (s) şəhidliyini Quranla isbat etmək olarmı? 2. Əhli sünnənin peyğəmbərin (s) şəhidliyi barədə nəzəri. 3. Əhli sünnə alimlərinin peyğəmbərin (s) Xeybər qəzvəsində şəhid edilməsi barədə nəzəri. 4. Şiə alimləri peyğəmbərin (s) Xeybərdə şəhid olması barədə nə deyir? 5.  Şiə alimlərinin peyğəmbərin (s) şəhadəti barədə nəzərləri. 6. Peyğəmbərin (s) qatili yaxud qatilləri kimlərdir? 7. Nəticə. Birinci hissə - Peyğəmbərin (s) şəhidliyinin Quranla isbatı. وَمَا مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ ۚ أَفَإِنْ مَاتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلَىٰ أَعْقَابِكُمْ ۚ وَمَنْ يَنْقَلِبْ عَلَىٰ عَقِبَيْهِ فَلَنْ يَضُرَّ اللَّهَ شَيْئًا ۗ وَسَيَجْزِي اللَّهُ الشَّاكِرِينَ “Muhəmməd (səlləllahu əleyhi və alihi və səlləm) yalnız bir peyğəmbərdir ki, ondan öncə (də) peyğəmbərlər gəlib getmişlər. Buna görə də əgər o ölsə və ya öl...